Voeding en Kanker

Wetenschappers denken dat voeding de (mede)oorzaak is voor maar liefst 30% van de kankers in de westerse wereld. Hieruit zou je kunnen afleiden dat je een groot aantal kankergevallen kunt voorkomen met betere voeding. Maar is het nu zo dat we al het lekkers aan de kant moeten laten staan en alleen nog maar sla moeten eten? Of mag dat ook niet meer? Een recent artikel in het prestigieuze medische tijdschrift “The Lancet” (zie bron) geeft een mooi overzicht van wat er tot zover allemaal bekend is over de risico’s van voeding op verschillende soorten kanker. We zullen er enkele behandelen.

Mond-, keel- en slokdarmkanker
Voeding begint bij de mond, dus het is niet meer dan logisch te kijken naar wat er hier allemaal te redden valt. In ontwikkelde landen blijkt maar liefst 75% van de kankers van deze lichaamsdelen te wijten te zijn aan alcohol en tabak. Een gezondere manier van leven zou dus een hoop ellende kunnen besparen. Voor de Indiafreaks onder ons geldt een extra waarschuwing: het kauwen van “paan” is in India de grootste oorzaak van mondkanker.

Ongezond vet eten levert direct geen problemen op wat dit soort kwaadaardigheden betreft. Het probleem zit ’em er echter in, dat vetzucht WEL een risicofactor is voor slokdarmkanker.
Maar niet alleen de standaard ongezonde voeding is een risicofactor voor al dit vervelends. Ook zeer hete dranken en waarschijnlijk ook heet voedsel blijkt een verhoogd risico op deze kankers te geven.
Er zijn gegevens dat het eten van groente en fruit risicoverlagend werkt. De onderzoeken die hiernaar zijn gedaan zijn echter niet helemaal waterdicht, dus 100% zeker is het niet.

Maagkanker
Het voorkomen van maagkanker is sterk aan het dalen in de Westerse wereld. Gezoute voeding schijnt een risicofactor te zijn voor dit probleem. Vooral veel zout vlees en zoute augurken (!) willen misschien wel vervelend doen. Ook hier geldt dat het eten van veel groente en fruit misschien wel risicoverlagend werkt.

Dikke darmkanker
Dikke darmkanker is de op 2 na meest voorkomende kanker ter wereld. Er is een groot verschil tussen verschillende landen. Men denkt dat tot 80% van deze verschillen te verklaren is door het voedingspatroon. Tot op de dag van vandaag is de enige keihard bewezen risicofactor echter vetzucht. We spreken van vetzucht als de Quetelet Index (gewicht in kg. gedeeld door lengte-in-het-kwadraat in meter) 30 of hoger is. Uit de verschillen in voeding valt wel op te maken dat bepaalde soorten voedsel een hoger of lager risico geven.
Er zijn aanwijzingen dat veel doden aan dikke darmkanker te wijten valt aan het eten van vlees. Hierbij gaat het vooral om rood vlees en verwerkt vlees (worst, frikandel, kroket). Voor de vegetariers die nu meteen gaan roepen dat ze gelijk hebben en vlees inderdaad slecht is, heb ik helaas slecht nieuws. Dikke darmkanker blijkt niet minder voor te komen onder vegetariers, dus vlees is zeker niet het grootste risicofactor.
Men denkt dat vezelrijk voedsel (naast weer groente en fruit) een risicoverlagend effect heeft. Dit omdat deze vorm van kwaadaardigheid weinig voorkomt in Afrika, waar men over het algemeen niet zo vaak bij de McDonalds eet en meer vezeltjes binnenkrijgt. Onderzoek hiernaar liet echter geen relatie zien.

Borstkanker
Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen. Qua voeding geldt ook hier dat vetzucht een belangrijke risicofactor is. Na de menopause vergroot vetzucht het risico op borstkanker met 50%. Voor de menopauze is er geen verhoogde kans door vetzucht. Het probleem is alleen dat vrouwen die voor de menopauze te dik zijn, dat erna vaak ook nog zijn. Dus is het toch slim om een beetje op je gewicht te letten.
Een andere opvallende risicofactor is ook hier het gebruik van alcohol. Gemiddeld 1 glaasje per dag geeft een 7% grotere kans.

Samengevat kunnen we zeggen dat over de relatie tussen voeding en het risico op kanker niet overal helemaal helder is. In dit perspectief is het raadzaam om tot zover maar op je gewicht te letten, niet teveel alcohol te drinken en genoeg groenten en fruit te eten. Overigens moet ik hierbij nog wel benadrukken dat wat hier besproken is specifiek voor kanker geldt. Sommige dingen kunnen een positief effect hebben op een ander del van de gezondheid. Zo is het bijv goed voor hart en bloedvaten om gematigd alcohol te drinken. In mijn optie blijft het gewoon het gezondst om zo gevarieerd mogelijk te eten.